Spelfouten maken mag niet, of maakt het niet uit?

Spelfouten in je blog: hoe erg is dat?

Geschreven in Blog, Schrijven, Spelling, Taal door Leonore Noorduyn19 reacties

Spelfouten maken je ongeloofwaardig, hoor je vaak. Zeker als je tekstschrijver bent. Maar is dat wel zo? En waarom zijn sommige mensen zo geobsedeerd door spelfouten?

Het blog voor mijn website is af. Deze keer is het een doorwrochte analyse van een schrijfprobleem. Ik deel mijn artikel op Twitter, Facebook en LinkedIn en stuur het in mijn nieuwsbrief naar de abonnees.

‘Je hebt een spelfout gemaakt’

Binnen de kortste keren komt er reactie: e-mails, retweets, likes en veel views, waaruit blijkt dat mensen het artikel graag lezen en ook wat mee kunnen. Met zulke reacties ben ik altijd blij.

En dan is er nog die ene persoon die me laat weten dat ik een spelfout heb staan in de 5e alinea, tweede zin. Meer zegt hij er niet bij. Ik bedank deze reageerder hartelijk en verbeter de fout. Maar ik denk wel: wat raar dat hij mij alleen op een spelfout wijst, en niet inhoudelijk reageert. Dat is net alsof iemand op je afstapt die jou niet kent. Vervolgens zegt hij: ‘Er zit een vlek op je broek’ en loopt dan snel door. Niet voor te stellen, toch?

Dan start het denken: Waarom wil iemand mij zo graag op een fout wijzen? Want hij is niet de enige, het gebeurt mij vaker dat mensen alleen reageren op een type- of spelfout.

Een tekst zonder fouten

Natuurlijk wil ik teksten afleveren zonder spel- of taalfouten, dus ik ben blij met zo’n reactie. Als tekstschrijver wil ik toch zelf het goede voorbeeld geven, anders ben ik niet meer geloofwaardig. Voor publicatie stuur ik mijn teksten dan ook altijd langs een eindredacteur, zodat mijn dommigheidjes eruit zijn. Dat wil zeggen; voor een tekst in opdracht.

Voor mijn eigen blog vind ik dat wat ver gaan. Het blijft vrijetijdswerk. Dat mijn blogs niet foutloos zijn, zit ik niet mee. Afgaand op de vele positieve reacties, zitten ook mijn lezers er niet mee. Op die ene persoon na.

Een spelfout straalt door. Of toch niet?

Reageert zo’n persoon soms omdat hij me wil behoeden voor imagoschade? Onderzoek* naar het effect van taal- en spelfouten laat inderdaad zien dat spelfouten of opvallende taalfouten invloed hebben: foutloze teksten worden geloofwaardiger en overtuigender gevonden. Dit oordeel straalt soms ook door naar de auteur, die minder deskundig wordt gevonden als hij dergelijke fouten maakt.

Maar er is nogal wat aan te merken op veel van dit onderzoek. De onderzoekers zetten namelijk wel erg veel fouten in de te beoordelen tekst of ze maken wel heel opvallende taalfouten. Logisch dat dat de geloofwaardigheid aantast. Bovendien staat er ander onderzoek tegenover dat helemaal geen effect laat zien van spelfouten. Dus wat is waar?

Spelfouten bij blogs

Daarom ga ik maar af op hoe ik zelf sta tegenover spel- of taalfouten in een blog. Beïnvloeden fouten mijn mening over dat blog en mijn mening over de auteur? Dat hangt ervan af hoeveel fouten erin staan en hoe interessant of belangrijk ik het onderwerp vind.

Een enkele spelfout of overduidelijke typefout maakt me niets uit: het is tenslotte internet, een fout is snel gemaakt en het is allemaal gratis werk. Wat anders is een blog met heel veel spel- of taalfouten. Wat een kluns, denk ik dan. En dan zijn er nog de blogs die ik zo interessant vind dat ik zelfs ergerlijke taalfouten voor lief neem. Het gaat mij om de inhoud.

Mijn conclusie

De ‘kale’ reageerder staat duidelijk anders in het leven dan ik. Als ik al reageer, wat ik niet vaak doe, dan zeg ik: leuk artikel, vooral … , en wist je dat je daar een ‘t’ te veel hebt staan?

Wat betekent zo’n kale reactie? Is deze persoon misschien niet geïnteresseerd in de inhoud? Is hij gewoon bot en kent hij geen beleefdheidsvormen? Of heeft hij simpelweg een spelfoutenallergie? Of …

Ik hoor graag wat jouw ideeën hierover zijn. Laat je hieronder je reactie achter?

*Bronnen:

  • Chesney, T., & Su, D.K.S. (2010). The impact of anonimity on web log credibility. 
  • Harm, Y. (2008). Het effect van taalfouten op tekstwaardering: een experimenteel onderzoek naar de invloed van regelkennis en het vinden van taalfouten en het effect daarvan op de geloofwaardigheid van de tekst, de schrijver en aangehaalde bronnen. Student thesis Universiteit Utrecht. 
  •  Jansen, F., Janssen, D. (2016). Fatale spelfouten? Een experimenteel onderzoek naar de manier waarop spelfouten in sollicitatie- en sponsorbrieven de besluitvorming beïnvloeden. In: tijdschrift voor taalbeheersing
  •  Kloet, L., Renkema, J., Wijk, C. van (2003).  Waarom foutloos schrijven? Het effect van taalfouten op tekstwaardering, imago en overtuigingskracht. In: Studies in Taalbeheersing. 
  • Rijk, E. (2008). “Dit vindt ik een belangrijk punt van een organisatie.” Masterscriptie Universiteit Utrecht. 
Over de auteur

Leonore Noorduyn

Bekijk hier haar volledige Tekstnet profiel.

Reacties

  1. Tenzij oprecht bedoeld is het inderdaad nogal kinderachtig om alleen op fouten te reageren (zie b.v. ook @spatiegebruik, hoewel soms grappig). Ik ben het ook zeer met je eens dat het om de inhoud gaat. Wat me verbaasd is dat het je niet uitmaakt. Dat is als een schilder die het niet kan schelen dat het kozijn van zijn eigen huis niet dekkend is geverfd of als een kledingverkoper die er geen probleem mee heeft dat er enkele knopen van zijn shirt ontbreken. Tegen mezelf zeg ik “let eens op man” als ik achteraf een fout in een e-mail zie. Terwijl tekstschrijven niet eens mijn hoofdbron van inkomsten is. Net als jij benieuwd wat collega-tekstschrijvers hiervan vinden.

    Vriendelijke groet,

    1. Ja, je hebt gelijk Jos, het maakt me wel uit. Ook ik wil foutloos schrijven en vind het niet fijn om fouten te maken. Wat ik bedoelde is dat het me in die zin niet uitmaakt dat ik er niet alles aan doe om fouten weg te krijgen uit mijn blogs. Ik accepteer dat ik fouten maak, ben blij als iemand me op een fout wijst, maar geef mezelf niet op mijn kop. Fouten maken hoort erbij, denk ik dan. Daarmee hoop ik dat ik mijn doelgroep ook meegeef dat een enkele fout niet erg is. Als schrijfcoach help ik namelijk mensen om beter te schrijven of om over hun schrijfangst heen te komen. Dan is een spelfout het laatste waar iemand zich druk over moet maken.

  2. Eerlijk gezegd denk ik gewoon dat die lezer jouw blog dus wel heeft gelezen en het misschien nog ff moet laten bezinken, of er niet onmiddellijk een mening over heeft. Meer dingen aan zijn hoofd. Met andere dingen bezig. Maar hij heeft toevallig dat ook foutje gezien en wil je daar even op wijzen, want hij denkt dat jij dat waarschijnlijk niet wilt in je blog, zo’n foutje. Kun jij het gauw weghalen.
    Meer niet.
    Net zoals een voorbijganger die je wijst op een vlek op je broek, zodat je daar ff wat aan kunt doen, want je wilt misschien niet rondlopen met een vlek op je broek. En zoals ik dat voor me zie, kijkt hij je, doorlopend, ook nog even glimlachend aan, zo van “graag gedaan. En voel je niet bezwaard, overkomt de beste weleens.” Wat in het geval van jouw blog dus precies is gebeurd.

    1. Dat is waar, zo kan ik er ook naar kijken. Het zegt meer over mij dat het mij ergert dat iemand alleen op spelfouten wijst…

  3. Je hebt taalpuristen die zich ergeren aan spelfouten, als deze staan in een medium dat gemaakt is door taalprofessionals, bijvoorbeeld een krant. Daar mag je van verwachten dat ze de taal beheersen. Spel- en stijlfouten komen nogal gauw slordig en amateuristisch over. Ik werk voor mezelf als tekstschrijver, maar ook een deel van de week als tekstschrijver in een ziekenhuis. Daar speelt nog wat anders: als de taal van het ziekenhuis nogal wat fouten laat zien, kan dat het idee opwekken dat er in dat ziekenhuis slordig gewerkt wordt. Dat kun je op de operatiekamer niet hebben.

    Als tekstschrijver heb je een extra verantwoordelijkheid, vind ik. Ook een blog van een tekstschrijver is een visitekaartje van zijn of haar vakmanschap. Het gaat niet alleen om inhoud, ook om de vorm.

    Maar we weten ook allemaal dat het tikduiveltje altijd ergens in de buurt van je toetsenbord bivakkeert. En zeker als je een tekst vijftien keer langs hebt zien komen, word je bedrijfsblind. Daarom laat ik mijn teksten voor publicatie altijd door een ander lezen – het liefst iemand die scherp is op stijl en spelling. Dat hoeft niet altijd een eindredacteur te zijn. Ook mijn blogs gaan niet online voor ze gelezen en herlezen zijn. En als er dan toch een fout doorheen glipt, dan corrigeer ik dat als dat nog kan. En anders: waar gehakt wordt, vallen spaanders…

    1. Echt? Laat jij je blogs ook na nalezen en corrigeren? Wat goed van jou!
      Professionele teksten, zoals een tekst voor een ziekenhuis: ben ik helemaal met je eens dat je daar als tekstschrijver een extra verantwoordelijkheid hebt.

  4. Tja, ik vind taal- en spelfouten ook slordig en zeker voor een tekstschrijver. Ik snap dat een typefoutje snel is gemaakt, maar het is een kleine moeite om je tekst nog even na te lezen. Ook als het gaat om een privéblog of een niet-betaalde opdracht. Je verwacht inderdaad ook van een schilder dat hij zijn eigen huis netjes verft en dat de kapper zelf geen dode haarpunten heeft. Daarbij is het natuurlijk wel altijd fijn om feedback op een positieve manier te brengen.

    1. Karin, voor eindredactie kan je bij veel tekstschrijvers terecht, ook binnen Tekstnet. Betaald sowieso. Wil je onbetaald, dan kun je zoeken naar iemand met wie je die dienst uitwisselt. Ik heb dat niet, maar ik weet wel dat er tekstschrijvers zijn die dit soort afspraken met anderen hebben.

  5. Streng hoor, Jorica.
    Ik denk dat ik zelf minder streng ben geworden doordat ik merk hoe snel ook ik een fout maak en hoe lastig het is om een tekst die ik zelf hebt geschreven foutloos te maken. Je zegt dat het een kleine moeite is om je tekst na te lezen. Mee eens. Ik herlees mijn tekst uiteraard. Wel meer dan 1 maal. En elke keer verbeter ik zinnen, niet alleen taalkundig, maar ook omdat ik vind dat ik de boodschap toch net nog wat beter kan verwoorden.

    Op een gegeven moment lees je dan over je eigen fouten heen. Iedereen heeft dat. Ik herinner me een geval van een boek waar de titel een spelfout bevatte. Misschien is dit geval nog wel terug te vinden op internet. Heel veel mensen hadden daar dus overheen gekeken….

  6. Al schrijf ik zelf geen perfect Nederlands (niet mijn moedertaal), ik merk wel dat spel- en typefouten mij afleiden van de inhoud. En het is juist, zoals Leonore zei, de inhoud die de hele aandacht van de lezer zou moeten hebben. Als de lezer ze niet opmerkt, dan boft de schrijver.

  7. Ik merk dat ik me ook stoor aan fouten in een tekst. Blog, artikel, maakt niet uit. Gek genoeg zakt die persoon dan een treetje in geloofwaardigheid. Afhankelijk van de relatie die ik met zo iemand heb, probeer ik wel zo snel mogelijk het foutje onder de aandacht te brengen, zodat het gecorrigeerd kan worden. En inderdaad niet zonder even inhoudelijk te reageren. Dat vind ik dan ook wel weer zo belangrijk.
    Je eigen teksten nalezen (ik ben vooral sterk in het vergeten van een woord)? Hopeloos! Als je dat direct doet, lees je wat er zou moeten staan, niet wat er staat. Een dag later, geen probleem. Maar, ja, soms heb je die tijd niet…..

  8. Ik doe het ook wel eens, mensen op een fout wijzen. Maar alleen bij vrienden of bekenden en alleen via een privébericht. Met de bedoeling dat ze het kunnen corrigeren voordat anderen het zien omdat het slordig overkomt. Absoluut niet om ze terecht te wijzen of zo. Ik zeg weleens dat ze het moeten zeggen als ze liever niet willen dat ik het doe, maar ik krijg altijd als reactie dat ze er blij mee zijn.

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.