Banksy en de zin van klare taal

Geschreven in Schrijven, Taal door Olga Leever0 reacties

Ik houd van Banksy, de streetart-kunstenaar die sinds een jaar of vijftien actief is in Londen, New York en Parijs. Zijn werk is humoristisch, scherp en liefdevol. Schitterend vind ik Banksy’s tekeningen van een meisje dat een hartjesballon de lucht in laat vliegen. Onlangs nog kwam de kunstenaar met één van zijn hartjesballonschilderijen in het nieuws. Het schilderij werd door een ingebouwde papierversnipperaar vernietigd direct nadat het bij Sotheby’s voor bijna 1,2 miljoen euro was afgehamerd.

Duidelijkheid

Veel van Banksy’s werk is maatschappijkritisch en laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Zo schilderde hij in 2005 op de Palestijnse zijde van de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden een ladder die doorloopt tot bovenaan de muur. In Londen verschenen twee tongzoenende politieagenten op een muur. En in Parijs maakte hij afgelopen zomer een tekening van een meisje dat met een spuitbus roze bloemen over een swastika sprayt. Banksy maakt met zijn kunstwerken complexe zaken in één oogopslag duidelijk. En dat valt bij kunstcritici niet altijd in goede aarde. Want, het lijkt een ongeschreven wet: kunst moet Moeilijk zijn. Kunst die je in één keer begrijpt, kan nooit echte kunst zijn, lijkt de heersende gedachte.

Officiële Teksten

Dit doet me denken aan discussies die ik weleens met nieuwe klanten heb. Als ik teksten voor ze schrijf in gewonemensentaal, word ik ongelovig aangekeken: zó makkelijk leesbaar kan een Officiële Tekst toch niet zijn? Waar blijven de lijvige zinnen met termen als ‘inzage verschaffen’ en ‘nadere opgave doen’? Juist daardoor toon je toch aan dat je expert bent in je vakgebied? Soms ben ik best even in gesprek voordat de klant overtuigd is van de voordelen van heldere communicatie. Een duidelijke brief bijvoorbeeld. Een informatieve webtekst. Of een begrijpelijke folder waarin iets stap voor stap wordt uitgelegd. ‘Moeilijk’ lijkt wel een echtheidskenmerk: pas als iets ingewikkeld is, is het geloofwaardig. Alsof eenvoud de waarde van een product of dienst doet afnemen.

KISS

Een kunstenaar als Banksy hanteert het aloude KISS-principe: Keep It Simple Stupid. Dit principe, veel gebruikt in de marketing en reclame, komt onder meer naar voren in een uitspraak van de filosoof Schopenhauer: ‘Niets is makkelijker dan zo te schrijven dat geen mens het begrijpt. Niets is moeilijker dan belangrijke gedachten zo uit te drukken dat ieder mens ze begrijpt.’ En zo is het maar net!

Groot publiek

Ik kom graag in het Amsterdamse MocoMuseum, waar een permanente expositie van Banksy is te zien. De rijen voor het museum zijn eindeloos. Opvallend veel jongeren verdringen zich voor zijn kunstwerken. Banksy heeft het begrepen: eenvoud helpt bij het bereiken van een groot publiek. ‘Simpel’ is de sleutel tot succes.

 

Deze blog verscheen eerder als column in Tekstblad nummer 5/6 van dit jaar.

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.