Pas ergens vorig jaar leerde ik dankzij de tiener in huis wat cringe betekent. Onderdeel van mijn vocabulaire zal het waarschijnlijk niet worden, maar inmiddels ben ik aardig ingewijd in straattaal. Over cringe* gesproken: dat typeert precies hoe het terugluisteren van eigen interviews voor mij voelde. Gênant, ongemakkelijk en tenenkrommend. Toch is het goed om dit – ondanks de mogelijkheden van AI – te blijven doen, want je leert er gigantisch veel van.
De onderwerpen waar ik over schrijf worden steeds complexer, en de interviews steeds pittiger en uitgebreider. Dus een interview opnemen is inmiddels geen luxe meer, maar noodzaak. Heb ik iets tijdens het gesprek niet goed genoteerd, dan is dit mijn veilige back-up.
Zo sprak ik afgelopen maanden diverse inhoudsdeskundigen over complexe onderwerpen als groene waterstof, aluminiumrecycling en the Industrial Internet of Things. Onderwerpen waar ik vooraf weinig tot niets van wist. Ik schreef of typte mee tijdens de interviews, maar drukte even vaak op de opnameknop.
Jezelf terughoren? Vreselijk ongemakkelijk!
Toch bleef het terugluisteren een ding. Als een berg zag ik ertegenop. Het moment dat ik mijn eigen stem weer moest horen… vréselijk ongemakkelijk. Maar – zo kwam ik later tot de conclusie – óók onwijs leerzaam.
In eerste instantie nam ik de interviews vooral op om later goed mijn artikel te kunnen schrijven. Maar het terugluisteren bleek ook een onverwachte bijvangst te hebben. Los van dat het steeds minder erg werd om mezelf terug te horen, leerde ik ook veel over mezelf en mijn interviewstijl en -technieken.
Zes dingen die ik leerde
- Niet Invullen Voor Een Ander (NIVEA)
Ik betrapte mezelf er vaak op dat ik een stilte zó ongemakkelijk vond, dat ik hem invulde. Het leek behulpzaam, maar een korte pauze had vast iets moois opgeleverd dat mijn artikel nog sterker maakte. Ongemakkelijk? Soms. Maar wel nodig. - Oog (of oor) voor citaten
Tijdens het gesprek denk ik vaak al: “Dít is een mooie quote!” Maar terugluisteren laat zien dat er nóg betere uitspraken verstopt zaten. Zo vind ik alsnog de pareltjes die ik wellicht hebt gemist. - Dóórvragen!
Ja, een open deur, ik weet het. Elke goede interviewer vraagt door, ik dus ook. In plaats van genoegen te nemen met het eerste antwoord, kan een simpele “Hoe bedoel je dat precies?” of “Kun je daar een voorbeeld van geven?” ineens veel rijkere input opleveren. Interviews terugluisteren maakt soms pijnlijk duidelijk dat ik in sommige gevallen tóch nog te snel tevreden was. - Gesprek meer sturen
Het is een uitdaging: je niet laten meeslepen door de chaotische aard van de (vaak gewoon enthousiaste) geïnterviewde. Luister het gesprek terug en je zult ontdekken waar en waardoor het mis ging. Rustig blijven en het gesprek meer sturen aan de hand van de voorbereide interviewvragen is hierin dé les. - Engels bijspijkeren
Vooral interviews over complexe onderwerpen neem ik graag op, zeker als ze in het Engels zijn. Waar dat nodig is vraag ik om verduidelijking. Maar dat ene nieuwe woordje dat je niet kent – en wat tijdens het interview ook niet erg is – kun je later wel mooi opzoeken. Weer wat geleerd! - Ik gebruik, zeg maar, veel stopwoordjes
En tot slot: het is pijnlijk om te ontdekken hoe vaak ik ‘inderdaad’ of ‘zeg maar’ zeg tijdens een interview. Je hebt het pas door als je het hoort.
Laat AI je leermoment niet ontnemen
Met elk interview ontwikkel ik me verder. Door interviews terug te luisteren kom ik daar zelf ook achter. Hoe cringe het in eerste instantie ook is, je ontdekt ook dat je het zo slecht nog niet doet. Dus hoe verleidelijk het ook is om AI – waar ik zeker voorstander van ben – je opgenomen interview uit te laten werken, ik doe het niet.
Wel laat ik mijn digitale vriend meedenken over goede interviewvragen, het inlezen in lastige onderwerpen of het uitdenken van een goede structuur van een artikel of whitepaper. Of ik laat me helpen om mijn darlings te killen. Maar interviews van a tot z uitwerken: nee. Want die waardevolle leermomenten, die mis je dan.
Vind je het nou lastig jezelf terug te horen? Get over it. Echt, het went. Trouwens, er is één ding nog erger: een opgenomen video-interview terug moeten kijken. Zo ver ben ik nog niet.
* Cringe typeert een gevoel van schaamte of ongemak dat je kunt ervaren bij het zien of horen van iets wat iemand anders (of jij zelf) doet of zegt.
Meer lezen over interviews opnemen? Mede-Tekstnetter Martijn Vet schreef hier eerder een mooi blog over: Typen of tapen? Van interview tot uitgewerkt artikel.
Foto: Rishabh Dharmani via Unsplash
