Mijn vier grootste AI-blunders ooit

O, wat een heerlijke tijd om tekstschrijver te zijn! Lekker al het werk uitbesteden aan tools, achteroverleunen en een dikke rekening naar je klanten sturen. Wel jammer dat er toch hier en daar nog iets niet helemaal goed gaat.

AI-tools die een deel van je werk doen… Als je een beetje lui bent aangelegd (ik noem het zelf graag ‘efficiënt’), is de verleiding best groot om zelf maar zo min mogelijk na te denken en zo veel mogelijk werk aan te nemen. Door schade en schande kom je er dan achter dat die tools toch zo hun beperkingen hebben, hoe handig ze ook zijn. Deze dingen gingen de afgelopen jaren bij mij (bijna) mis.

1. De vraag die ik vergat te stellen

“Ik ga de IT-manager van een middelgroot bedrijf interviewen over de overstap naar de cloud. Welke vragen moet ik haar stellen?” Deze prompt legde ik voor aan Claude (een AI-chatbot vergelijkbaar met ChatGPT). Voor mij is dit de ideale tool om me te helpen bij het opstellen van interviewvragen. Maar het maakt nogal uit of je een journalistiek artikel gaat schrijven of een verhaal voor de website van dat middelgrote bedrijf.

Een zelfs als je de chatbot meer vertelt over context, doel en doelgroep kan het nog misgaan.

Zo vergat ik destijds de simpelste vraag te stellen: welk probleem wilden jullie eigenlijk oplossen met die overstap naar de cloud? Claude gaf me mooie vragen over aanpak, samenwerking en resultaten. Maar niet over de aanleiding. Die vraag bleef bij het interview ook onder de radar. Jammer dat ik daar pas tijdens het uitwerken achter kwam.

Sinds deze blunder neem ik weer de tijd om zelf de belangrijkste interviewvragen te bedenken. Claude mag daar op schieten en slimme extra vragen proberen te bedenken.

2. De subtiliteit die ik miste

Dan het uitwerken van een interview. In een blog schreef ik al eens over de dilemma’s die daarbij komen kijken. Inmiddels heb ik de transcriptietool Goodtape vervangen door Fireflies. Die schuift gezellig aan bij online meetings, begrijpt Nederlands, herkent (meestal) de sprekers, schrijft het interview uit en maakt een behoorlijke samenvatting. Ook superhandig: je kunt vragen stellen over het interview en zo tot nieuwe inzichten voor je artikel komen. Gooi het transcript in ChatGPT en je hebt een artikel.

Een prima artikel zelfs. Als je genoegen neemt met een verhaal zonder persoonlijkheid waar alle subtiliteit uit is geslagen. De toon waarop je interviewpartner je iets vertelt, het gewicht van bepaalde opmerkingen, ChatGPT faalt behoorlijk in het herkennen daarvan. Voor een artikel dat wel aan mijn standaarden voldoet, luister ik mijn interviews altijd weer af. Hoe tijdrovend dat ook is.

3. De clichés die ik overnam

“In een wereld waarin technologie zich razendsnel ontwikkelt, is het cruciaal om stil te staan bij wat AI voor ons betekent. Met één druk op de knop genereer je ideeën, teksten en strategieën — snel, efficiënt en schaalbaar. Niet omdat het moet, maar omdat het kan.”

Een alinea bomvol clichés. Lekker gewerkt ChatGPT! Je kunt je chatbot nog zo instrueren dat hij de ergste clichés vermijdt, ze lijken wel onuitroeibaar. En eerlijk (!), ik zie ze soms ook over het hoofd. Of ze horen gewoon bij mijn eigen schrijfstijl. Tenslotte zijn die taalmodellen ook voor een heel klein beetje getraind op mijn werk.

ChatGPT is inmiddels op de hoogte van de no-go’s, wat geen garantie is dat het zich eraan houdt. Ik ga die clichés niet heel angstvallig vermijden in mijn (nog altijd grotendeels zelfgeschreven) teksten, maar let er wel een beetje op.

4. De wartaal die ik voor waar aannam

De geniepigste van de AI-valkuilen. Zelfs bekende journalisten zijn er niet immuun voor.

Tja, zeg het maar. Geloof je het als je chatbot je zonder aarzeling dit vertelt:

• Uit een studie van de Universiteit van Tilburg uit 2019 blijkt dat 78 procent van de werknemers productiever is door thuiswerken.
• Zoals beschreven in het boek Digital Minds van Erik van Dijjk (2021)…
• Tekstnet werd in 1971 opgericht door Lennaert Nijgh en Drs. P.

Het helpt dat je de meeste chatbots extra grondig onderzoek kunt laten doen en om bronvermelding kunt vragen. Wat nog meer helpt: vragen om alleen door jou geselecteerde bronnen te gebruiken. Zelf vind ik de gratis tool NotebookLM daar heel geschikt voor.

Nu maar hopen dat de taalmodellen de drie pertinente onzinbeweringen hierboven niet voor waar gaan aannemen.

Ik ben ook maar een soort taalmodel

Net als de taalmodellen leer ik continu bij. Zo kom ik er steeds meer achter dat de AI-tools echt prima hulpmiddelen zijn, maar geen slimme kopie van mezelf. Meer een handige collega die je saai werk laat doen dat veel tijd kost. Uiteindelijk ben ik degene die mijn naam onder de tekst zet. En dus ook degene die het moet snappen, checken en soms gewoon zelf moet doen.

Afbeelding: Steve Buissinne via Pixabay.