We moeten het hebben over acquisitie

Na tien jaar werken als zelfstandig tekstschrijver heb ik de code nog steeds niet gekraakt. Acquisitie blijft iets wonderlijks. En hoewel we zonder acquisitie geen werk zouden hebben, praten we er te weinig over. Laat ik het onderwerp weer eens afstoffen, met mijn ervaringen en tips.

Ooit volgde ik als ambtenaar een workshop bij de Amsterdamse Dienst Werk en Inkomen, onder het mom van bij elkaar in de keuken kijken. Het was een introductie van de training ‘zelfstandig ondernemerschap’ die de dienst normaal gesproken aanbood aan uitkeringsgerechtigden.

Geld verdienen

Mijn medecursisten en ik kregen de vraag wat we belangrijk vonden aan een eigen bedrijf, waar we op zouden letten. Er kwamen allerlei antwoorden: over privé-werkbalans, duurzaamheid en ethiek, pensioen, wel of geen personeel, thuiswerken of een kantoor. Er was één antwoord dat niemand gaf, wreef de cursusleider ons fijntjes in: geld verdienen. En zonder inkomsten geen bedrijf. Het is me altijd bijgebleven.

Ongrijpbaar en corvee

Wij tekstschrijvers praten graag over ons vak. Over lekkere teksten, lastige opdrachtgevers, taalkundige kwesties. Maar acquisitie, daar hebben we het niet graag over. We vinden het corvee. En we doen natuurlijk het liefst alsof het nooit een issue is, want we komen altijd om in het werk, niet waar? De laatste blogs over dit onderwerp zijn alweer drieënhalf en vier jaar oud (de titel van die tweede spreekt boekdelen).

Terwijl acquisitie misschien wel het lastigste onderdeel is van het zelfstandig tekstschrijversschap. Je kunt je als beroepsschrijver op allerlei manieren ontwikkelen. Schrijfcursussen, een scherpere interviewer worden, van AI je beste assistent maken, je bekwamen in eenvoudige taal, maar acquisitie bijft iets ongrijpbaars.

Vijf tips

Ik heb dit onderdeel zelf in ieder geval nog steeds niet in de vingers. Tegelijkertijd gaat het blijkbaar goed genoeg, want ik leef alweer tien jaar van mijn tekstschrijversbestaan. Dit zijn de dingen die mij hebben geholpen:

1. Heb een netwerk. Het klinkt als een open deur, maar ik heb veel gehad aan het feit dat ik al bijna twintig jaar in loondienst had gewerkt voordat ik zelfstandig tekstschrijver werd.
2. Heb een niche. Hier verschillen de meningen over, maar ik ben vóór. Ik werk alleen voor de overheid en andere (semi)publieke organisaties. En daarbinnen vooral aan langere teksten, verhalen en rapporten. Ik heb dus altijd nee gezegd tegen bijvoorbeeld SEO-opdrachten (toen dat nog een ding was). Niet mijn stiel. Het tekstschrijversvak is breed en mensen moeten snappen waar ze jou voor moeten hebben.
3. Wees zichtbaar. Ik geloof niet in koude acquisitie. Het idee is veel meer dat mensen aan jou denken op het moment dat ze een tekstschrijver nodig hebben. Dat doe je door te zorgen dat mensen af en toe weer eens van je horen of lezen. Omdat ik vanuit Spanje werk, moet ik het vooral van LinkedIn hebben. Maar zichtbaar zijn kan natuurlijk op veel manieren.
4. Wees goed. Dit lijkt ook een open deur, maar kwaliteit leveren is wel een voorwaarde als je tegen fatsoenlijke tarieven wilt werken en dit lang wilt volhouden. Het komt regelmatig voor dat opdrachtgevers drie tekstschrijvers tegelijk benaderen en er kan er maar eentje winnen. Specialiseer je (zie de niche), weet welke opdrachten jou passen als een jas en welke opdrachten je beter aan anderen kunt overlaten.
5. Heb geduld. Deze vind ik zelf het lastigst. Acquisitie vraagt om een lange adem. Je plant een heleboel zaadjes, maar je weet nooit welke ontkiemen en al helemaal niet wanneer. Mijn inkomsten fluctueren behoorlijk en zonder een fatsoenlijke buffer had ik het niet gered.

Een koe en een haas

Maar uiteindelijk komt mijn ‘strategie’ vooral hierop neer: je weet nooit hoe een koe een haas vangt. Ik werk sinds een paar maanden voor een nieuwe opdrachtgever. Hoe ik aan deze serie opdrachten kwam? Ik werd (samen met twee andere tekstschrijvers) benaderd door iemand die ik niet kende.

Nadat ze mij had uitgekozen, vroeg ik hoe ze bij mij terecht was gekomen. ‘Via een ex-collega,’ was het antwoord, ‘Saskia.’ Ik ging in mijn hoofd alle Saskia’s af die ik kende, maar die waren het niet. Uiteindelijk bleek het iemand die mijn boek had gelezen en mij al een tijdje volgde op Instagram. En dankjewel Saskia!

Een van mijn mooiste opdrachten haalde ik helemaal aan het begin van mijn tekstschrijverscarrière binnen. Ik ontving een mail van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Een officiële brief, een offerte-aanvraag van tien pagina’s, dreigende algemene voorwaarden; ik was ervan overtuigd dat ze me per ongeluk hadden benaderd. Maar nee, ik was één van de drie tekstbureaus die mochten offreren. Hoe ze mij hadden gevonden? Gegoogeld op ‘tekstschrijver’ en ‘storytelling’. Tja.

Doe dit, krijg dat

Natuurlijk, de meeste opdrachten komen via mijn netwerk binnen en soms ook via Tekstnetcollega’s. Maar weet dus dat er vele (en ook onverwachte) wegen naar Rome leiden. En dat het verder vooral een combinatie is van zaadjes blijven planten en weten waar je goed in bent. Plus zorgen dat je de basis op orde hebt: altijd blijven leren en ontwikkelen, een goede website, klantvriendelijkheid en flexibiliteit.

Met acquisitie is het nou eenmaal niet ‘doe dit, krijg dat’. Het blijft wonderlijk. Dus ik hoor en lees ook graag tips van mijn tekstcollega’s. Laten we het er in ieder geval eens wat vaker over hebben.